• دسته‌بندی نشده

خشت





آثار مکشوفه از بناهای شهر سوخته حکایت از ساختمان‌های مسکونی اکثراً دو طبقه که طبقه زیرین آن تا ارتفاعی از سطح زمین از مصالح شن و ملات آهک و بقیه اسکلت و تاق‌پوشهای خشتی بوده است. در اکتشافاتی که بر روی بقایای آثار دیگری چون نوشیجان از توابع همدان و متعلق به 2400 سال قبل از میلاد انجام شده مصالح اصلی این بنا خشت بوده است. در برخی از بناهای کاخ های هفده گانه تخت جمشید در بین ستون‌های چوبی از خشت دیوارسازی بین فضاها را به وجود آورده است که بقایای آن ها تا امروز با پوشش اندود کاهگل نگهداری شده است. در شهر تاریخی ارگ بم کرمان که یادگاری از دوره ساسانی است و شامل بناهای گسترده و با ابهت حکام‌نشین با برج و باروهای اصولی بناها و تشکیلات نظامی با دژهای مقاوم و کنگره دار بناهای مسکونی عامه‌نشین و همچنین بناهای دیگری چون بازار ها و بازارچه ها و دکاکین، نانوایی، بقالی، سبزی، فروشی، قصابی، عطاری، سلمانی، معامله‌گری، مسجد، حسینیه، زورخانه، یخدان (یخچال) و غیره می باشد و در مساحتی در حدود 200 هزار متر مربع از بنای مجموعه ارگ بم با مصالحی عموماً چون خاک رس و خشت و موارد دیگری که ساختمان‌های مسکونی بسیار اصولی ساخته شده و تا اواسط دوره قاجاری کاملا شهری مسکونی بوده است. این شهر بی‌مانند به علت تخلیه شدن از سکنه و بر اثر نزولات آسمانی بر مجموعه آن صدمات چشمگیری وارد ساخته است. در قرون اولیه بعد از اسلام وجود کاربرد خشت در بناهای عمومی اجتماعی و به طور کلی بناهای مسکونی مصالح اصلی بوده است. از آثار به جا مانده می توان به مسجد خشتی فهرج یزد با اجرای بسیار جالب آن که از نیمه نخست قرن اول هجری به یادگار مانده است اشاره داشت. اضافه می‌شود گلدسته خشتی این بنا متعلق به دوره سلجوقی می باشد که بعدها به این مجموعه اضافه شده است. به طور دقیق می‌توان گفت که حدود بیشتر از پنجاه درصد از بناهای کشور امروزه نیز خشتی است. به خشت می‌توان خرده سنگ، خاکستر، موی بز، پشم شتر، پوست برنج، پهن، ریشه گیاهان، الیاف درخت خرما و ساقه برنج افزود تا مقاومت آن افزایش یابد.